Split (Italiaans: Spalato) is de grootste en belangrijkste stad in Dalmatië. De stad had in 2007 221.456 inwoners en is daarmee de tweede grootste stad van Kroatië. De havenstad is gelegen op een klein schiereiland in de Adriatische Zee en is een belangrijke economische en toeristische transitstad. Vanuit de haven kunnen namelijk meerdere Adriatische eilanden en Italiaanse steden worden bereikt.
De stad is de belangrijkste stad in zuidelijk Kroatië en wordt in de volksmond de hoofdstad van Dalmatië genoemd, hoewel het officieel slechts de status heeft van hoofdplaats van de provincie Split-Dalmatië. De belangrijkste economische activiteit in Split is het toerisme. Daarnaast zijn visserij, wijnbouw en chemische industrie belangrijk. Het is ook een belangrijk verkeersknooppunt voor Dalmatië, doordat veel van de Dalmatische eilanden uitsluitend vanuit de haven van Split bereikbaar zijn. Het eiland Brač ligt tegenover de stad Split.
Split heeft een drukke haven met veerverbindingen naar veel Dalmatische eilanden, maar ook naar Ancona in Italië. Deze worden allen door Jadrolinija verzorgd. Bij de haven bevindt zich het drukke busstation, vanwaar bussen naar allerlei steden in Kroatië, Bosnië en Herzegovina en West-Europa vertrekken. Achter het busstation is het veel rustigere treinstation van Split.
Het openbaar vervoer in de stad zelf en de agglomeratie vindt voornamelijk per bus plaats. Men is wel bezig een pre-metro aan te leggen, maar de voltooiing daarvan zal nog enkele jaren op zich laten wachten.
De luchthaven van Split bevindt zich bij Trogir. Naar dit vliegveld gaan directe bussen en, via de zeven Kastel-stadjes, stadsbussen. Men plant voor de toekomst een pre-metrolijn naar het vliegveld.
Fotogalerij
Geschiedenis
De stad is oorspronkelijk vernoemd naar de Calicotome spinosa, een doornstruik die slechts in bepaalde landen rondom de Middellandse Zee groeit. De Griekse kolonie Aspálathos (Aσπάλαθος) of Spálathos (Σπάλαθος), die in de 6e eeuw voor Christus werd gesticht, is tevens vernoemd naar deze plant.
Vroeger ging men er vanuit dat de naam van de stad van het Latijnse waar palatium kwam, dat paleis betekent. Dit zou dan een verwijzing zijn naar het Paleis van Diocletianus, de belangrijkste trekpleister van de stad.
Het hart van Split wordt gevormd door het paleis van Diocletianus. De Romeinse keizer Diocletianus beval omstreeks het jaar 300 tot de bouw van dit paleis. Deze gebeurtenis wordt meestal beschouwd als het begin van het bestaan van de stad Split. In de 7e eeuw vestigden zich in het enorme gebouw de eerste stadsbewoners, gevlucht uit Salona (het huidige Solin), dat enkele kilometers naar het noorden lag, nadat die stad geplunderd werd door de Avaren.
Ook nu nog wordt het centrum van Split gevormd door het oude paleis, waarin huizen, winkels, markten, paleizen en kerken zijn gevestigd. Het meest beeldbepalend is wellicht de Kathedraal van Sint-Domnius, genoemd naar Domnius, de beschermheilige van de stad. Deze rooms-katholieke kathedraal is ontstaan rondom het mausoleum van christenvervolger Diocletianus, dat nu het hart van de kathedraal is. De middeleeuwse klokkentoren, herbouwd in 1908, torent fier boven de stadsmuur uit. In 1979 werd het paleis van Diocletianus, en daarmee een groot deel van het stadscentrum, op de Werelderfgoedlijst geplaatst.
Hoewel Split altijd de grootste en belangrijkste stad van Dalmatië was, is het toch nooit de hoofdstad van die regio geweest. In de Venetiaanse en Oostenrijkse tijd was Zadar de officiële hoofdstad. Sinds 1992 maakt Split deel uit van de onafhankelijke Republiek Kroatië en is de stad de hoofdstad van de provincie Split-Dalmatië.
Split heeft vele restaurants en tavernes waarin u kunt genieten van specialiteiten van Split.
Er zijn vele stranden in de stad en nabijgelegen plaatsen. Erg populair zijn Bacvice, zandstrand, bijna in het centrum van de stad van Split. Er zijn tal van nachtclubs en caffé bars waar u een goede tijd kunt beleven met verschillende soorten muziek. De meest populaire complex is Bacvice en nachtclubs in Spinut.
Split was altijd de stad van sport. Na de mediterrane spelen, die werden gehouden in Split in 1979, in 1990 werd ook het Europese kampioenschap atletiek in Split gehouden. Split biedt de kans om boeiende in bijna iedere vorm van spotring, terwijl het milde klimaat zeer geschikt voor open lucht sport is. Alle sportieve activiteiten op het land zo goed in water, van voetbal, basketbal en tennis, en ook wandelen en vissen, waterskiën en roeien kun je hier beoefenen.
De stad is de belangrijkste stad in zuidelijk Kroatië en wordt in de volksmond de hoofdstad van Dalmatië genoemd, hoewel het officieel slechts de status heeft van hoofdplaats van de provincie Split-Dalmatië. De belangrijkste economische activiteit in Split is het toerisme. Daarnaast zijn visserij, wijnbouw en chemische industrie belangrijk. Het is ook een belangrijk verkeersknooppunt voor Dalmatië, doordat veel van de Dalmatische eilanden uitsluitend vanuit de haven van Split bereikbaar zijn. Het eiland Brač ligt tegenover de stad Split.
Split heeft een drukke haven met veerverbindingen naar veel Dalmatische eilanden, maar ook naar Ancona in Italië. Deze worden allen door Jadrolinija verzorgd. Bij de haven bevindt zich het drukke busstation, vanwaar bussen naar allerlei steden in Kroatië, Bosnië en Herzegovina en West-Europa vertrekken. Achter het busstation is het veel rustigere treinstation van Split.
Het openbaar vervoer in de stad zelf en de agglomeratie vindt voornamelijk per bus plaats. Men is wel bezig een pre-metro aan te leggen, maar de voltooiing daarvan zal nog enkele jaren op zich laten wachten.
De luchthaven van Split bevindt zich bij Trogir. Naar dit vliegveld gaan directe bussen en, via de zeven Kastel-stadjes, stadsbussen. Men plant voor de toekomst een pre-metrolijn naar het vliegveld.